Vliegen boven Rusland kan niet langer worden beschouwd als een gewone burgerluchtvaartoperatie. In het Europese deel van het land vinden regelmatig droneaanvallen plaats, terwijl Russische luchtverdedigingssystemen worden geactiveerd om deze toestellen en raketten te onderscheppen. Daardoor kunnen passagiersvliegtuigen terechtkomen in een luchtruim waar militaire en civiele activiteiten gelijktijdig plaatsvinden.
Het grootste gevaar ontstaat wanneer een luchtverdedigingssysteem in korte tijd moet bepalen welk object zich in de lucht bevindt. Een drone, raket of burgerlijk vliegtuig kan onder moeilijke omstandigheden verkeerd worden geïdentificeerd. De Europese luchtvaartautoriteit EASA waarschuwt expliciet voor mogelijke tekortkomingen in de coördinatie tussen militaire en civiele diensten en voor het risico dat een passagiersvliegtuig onbedoeld wordt geraakt.
Daar komt bij dat luchthavens tijdens droneaanvallen niet altijd tijdig worden gesloten. Volgens EASA vonden meerdere incidenten plaats terwijl het betreffende Russische luchtruim officieel nog open was. Piloten kunnen daardoor een luchthaven naderen zonder volledige zekerheid over de activiteit van drones of luchtverdediging in dezelfde regio.
Ook de navigatie kan worden verstoord. Rond conflictgebieden en locaties die door drones worden aangevallen, worden GPS-signalen geblokkeerd of vervalst. Voor een modern passagiersvliegtuig vormt dit een extra risico, vooral tijdens de nadering, landing of een onverwachte wijziging van de vliegroute.
EASA adviseert luchtvaartmaatschappijen daarom om op geen enkele hoogte te vliegen in het Russische luchtruim ten westen van de 60e lengtegraad. De waarschuwing geldt onder meer voor de regio’s rond Moskou, Sint-Petersburg, Rostov, Samara en Jekaterinenburg en is op 24 juli 2026 verlengd tot 31 januari 2027.
Ook de Belgische overheid bevestigt dat in het gehele Europese deel van Rusland talrijke explosies en droneaanvallen worden gemeld. Reizigers worden gewaarschuwd om militaire installaties, raffinaderijen, oliedepots en overheidsgebouwen te vermijden. Bovendien kunnen bestaande luchtverbindingen zonder voorafgaande waarschuwing worden onderbroken, waardoor passagiers voor onbepaalde tijd in Rusland kunnen vastzitten.
Europa heeft daarom geen reden om zijn huidige koers te versoepelen. Integendeel: Europese luchtvaartmaatschappijen zouden vluchten boven het risicogebied volledig moeten blijven vermijden. Het gaat niet om politiek of symboliek, maar om de veiligheid van honderden burgers die zich aan boord van één vliegtuig bevinden.
Zolang drones door het Russische luchtruim vliegen, luchtafweerraketten worden gelanceerd en luchthavens plotseling kunnen sluiten, kan niemand garanderen dat een passagiersvliegtuig niet per ongeluk in een militaire reactie terechtkomt. België en de rest van Europa moeten daarom vasthouden aan maximale voorzichtigheid. Geen enkele commerciële route is belangrijk genoeg om het leven van passagiers aan een dergelijk risico bloot te stellen.