Je staat op het punt een tweedehands stadsauto te kopen en de Volkswagen Up met automaat staat op je shortlist. Logisch: hij is goedkoop in aanschaf, past overal tussen, en die automaat klinkt aantrekkelijk als je dagelijks in de file staat in Brussel of Antwerpen. Maar voor je tekent: de Up is al jaren uit productie en die ‘automaat’ is niet wat de meeste kopers verwachten. Wat is dit model nu nog waard op de tweedehandsmarkt, en voor wie is het een slimme keuze?
Niet meer nieuw, maar nog lang niet weg
Volkswagen stopte de productie van de Up een aantal jaren geleden, maar dat betekent niet dat hij verdwenen is. Op Belgische tweedehandsplatforms vind je de Up automaat nog in ruime hoeveelheden, met prijzen die uiteen lopen van pakweg 5.000 tot 11.000 euro afhankelijk van bouwjaar, staat en kilometerstand. Dat is interessant voor wie een goedkope stadsauto zoekt, maar je moet wel weten wat je koopt.
De meeste exemplaren die nu circuleren komen uit de periode 2013 tot 2020. Veel daarvan hebben al 70.000 tot 120.000 kilometer op de klok, wat voor een stadsauto met zachte rijomstandigheden best meevalt. Maar het grote vraagteken zit niet in de motor, want die kleine 1.0-driecilinder is ijzersterk. Het zit in die versnellingsbak.
De ASG-transmissie: automaat in naam, anders in gevoel
De Volkswagen Up automaat gebruikt geen klassieke torque converter automaat zoals je die kent van grotere auto’s, maar een zogeheten ASG (Automated Shift Gearbox). Dat is in wezen een gewone handgeschakelde versnellingsbak waarvan een elektromotortje de koppeling overneemt. Resultaat: geen koppelspedaal voor jou, maar ook géén vloeiend schakelcomfort.
In de praktijk voelt dit in de stad merkbaar anders dan een echte automaat. Bij rustig optrekken gaat het prima, maar zodra je harder gas geeft of snel moet invoegen, voel je die typische ASG-schok: een korte onderbreking in de aandrijving tijdens het schakelen. Vergelijk het met een beginnende bestuurder die de koppeling niet helemaal soepel loslaat. Je went eraan, maar als je gewend bent aan een CVT of een echte automaat, is de overgang opvallend.
In trage stadsfiles, met veel stoppen en optrekken, is de ASG trouwens op z’n minst comfortabel. Geen geklungel met koppeling en versnelling, maar ook geen perfecte rust. Dat is precies het compromis van dit systeem.
Vergelijking met directe concurrenten
Als we de Up automaat afzetten tegen zijn klassieke rivalen wordt het interessant.
| Model | Transmissie | Stadscomfort | Schakelgedrag | Tweedehandsprijs (globaal) |
|---|---|---|---|---|
| Volkswagen Up ASG | Robotiseerde handgeschakeld (ASG) | Goed | Voelbare schokken bij snel optrekken | 5.000 tot 11.000 euro |
| Citroën C1 / Toyota Aygo | ETG (vergelijkbaar systeem) | Vergelijkbaar | Idem, soms nog schokkeriger | 6.000 tot 12.000 euro |
| Fiat Panda automaat | Klassieke automaat (5-traps) | Beter | Vloeiend, nauwelijks voelbaar | 7.000 tot 14.000 euro |
De Fiat Panda met klassieke automaat rijdt aanzienlijk vlotter als het om schakelcomfort gaat, maar kost je meer op de tweedehandsmarkt en qua brandstofverbruik. De C1 en Aygo hebben hetzelfde ETG-principe als de Up en scoren vergelijkbaar, soms zelfs iets onrustiger. Op dagelijks gebruiksgemak in de stad ligt de Up dus niet ver van zijn concurrenten, maar de Panda is de comfortabelste rij-ervaring van het stel.
Betrouwbaarheid van de ASG-versnellingsbak
Dit is het punt waar je als potentiële koper wakker van moet liggen. De ASG-transmissie heeft een zekere reputatie opgebouwd in de jaren dat de Up op de markt was, en niet altijd een rooskleurige. De bekende klachten zijn:
- Slijtageproblemen aan de koppelingsschakelaar bij hoog stadsgebruik (veel stoppen en optrekken)
- Software die na verloop van tijd niet meer optimaal kalibreeert, wat leidt tot ruw schakelgedrag
- In uiterste gevallen: een koppeling die voor revisie moet bij 80.000 tot 100.000 kilometer
Eigenaren die hun Up goed hebben laten onderhouden, inclusief periodieke software-updates en transmissiecontrole, rapporteren over het algemeen weinig problemen tot 100.000 kilometer. Wie er een koopt met onbekend onderhoud of vanuit een stedelijke lease-vloot waar niemand omkeek naar specifieke transmissieservice, riskeert meer kosten.
Een volledige revisie van de ASG-eenheid kost je bij een specialist ergens tussen 800 en 1.800 euro, afhankelijk van wat er precies moet gebeuren. Dat is niet niets voor een auto die je misschien voor 6.000 euro koopt.
Onderhoudskosten in de praktijk
De benzinemotor zelf is een van de meest betrouwbare in dit segment. Verbruik ligt rond 5 tot 6 liter per 100 kilometer in stadsgebruik. Regulier onderhoud (olie, filters, remmen) is goedkoop dankzij de eenvoudige techniek en het lage gewicht van de auto.
Wat wél aandacht vraagt bij de APK en bij aankoop:
- De staat van de uitlaat (typisch slijtpunt op kleine driecilinders)
- De koeling (kleine motor, gevoelig voor oververhitting bij verwaarloosd koelvloeistofpeil)
- De transmissiesoftware en koppelingstoestand
- Roestvorming op de dorpels bij oudere exemplaren uit 2013-2015
Wij van Dude.be raden je sterk aan om een exemplaar altijd langs een onafhankelijke garage of een erkende VW-dealer te laten rijden voor aankoop, met specifieke aandacht voor de koppelingsrespons in de file-modus. Dat kost je een paar tientjes voor de keuring, maar het voorkomt een onaangename verrassing van duizend euro later.
Voor wie is de Up automaat wel (en niet) slim in 2026
Slimme keuze als je:
- Een tweede stadsauto zoekt voor korte ritten, parkeergemak en budgetvriendelijk gebruik
- Niet dagelijks veel rijdt (minder dan 15.000 kilometer per jaar)
- Geen automaat verwacht die rijdt als een moderne DSG of CVT
- Mechanisch wat bagage hebt of een betrouwbare garage in de buurt
Minder geschikt als je:
- Dagelijks in drukke stadsfiles staat en vloeiend schakelcomfort als must beschouwt
- Een exemplaar koopt met onbekende onderhoudshistorie
- Snel wil doorverkopen, want de restwaarde daalt snel door de stopzetting van het model
Waar let je op bij aankoop
Bouwjaar: de exemplaren uit 2017 tot 2019 combineren een betere transmissiesoftware met nog acceptabele kilometerstand op de markt. Vermijd de allereerste ASG-generatie van 2012-2013 als je kan, die hadden de meeste kinderziektes.
Kilometerstand: onder de 80.000 kilometer is veilig, 80.000 tot 120.000 is nog oké mits aantoonbaar onderhoud, daarboven wordt het risico op transmissiewerk reëel.
Dealerhistorie: een Up met volledige VW-dealerhistorie heeft waarschijnlijk ook de transmissie-updates gekregen. Dat is een serieus pluspunt.
Laat altijd een proefrit doen in de stad, niet op de snelweg. Rijd trager dan 30 km/u, rem af tot stilstand en trek dan rustig op. Als de auto daarbij schokt, slaat of aarzelt, is er iets mis met de koppeling of software.
Eindoordeel per categorie
| Categorie | Score (op 10) | Korte toelichting |
|---|---|---|
| Comfort | 6,5 | Prima voor de stad, maar niet vloeiend als echte automaat |
| Betrouwbaarheid | 6 | Motor top, transmissie het zwakke punt |
| Kosten | 7,5 | Goedkoop in aankoop en gebruik, risico bij transmissiefalen |
| Rijplezier | 6 | Funky en wendbaar, maar het schakelgedrag haalt het tempo eruit |
De Volkswagen Up automaat is op de tweedehandsmarkt een goedkope optie met een belangrijke kanttekening. Die ASG-transmissie rijdt niet zoals een klassieke automaat, en wie dat niet weet, komt bedrogen uit. Vind je een goed onderhouden exemplaar met aantoonbare onderhoudshistorie, dan is hij prima voor wie weinig kilometers maakt en vooral in de stad rijdt. Wij van Dude.be raden je aan hem voor aankoop altijd even zelf te testen op de openbare weg, specifiek in stadsverkeer, zodat je precies weet wat je koopt. Wil je vloeiender rijcomfort voor een vergelijkbaar budget, kijk dan ook even naar alternatieven met een traditionele automaat voor je een beslissing neemt.